X
تبلیغات
رایتل

مشکلات رفتاری کودکان

جمعه 24 اردیبهشت‌ماه سال 1389 ساعت 09:56 ب.ظ

دانش آموز و کودکی که دچار مشکل رفتاری است، چه مشخصاتی دارد؟ اساساً مشکل رفتاری چیست و چه گستره ای دارد؟ آیا به محض مشاهده هر مشکل یا اختلالی در دانش آموز، اجازه داریم عنوان مشکل یا اختلال رفتاری بر آن بگذاریم؟.....


متن کامل در ادامه مطلب

دانش آموز و کودکی که دچار مشکل رفتاری است، چه مشخصاتی دارد؟ اساساً مشکل رفتاری چیست و چه گستره ای دارد؟ آیا به محض مشاهده هر مشکل یا اختلالی در دانش آموز، اجازه داریم عنوان مشکل یا اختلال رفتاری بر آن بگذاریم؟
بسیاری از دانش آموزان و کودکان با مشکلات رفتاری خفیفی روبه رو هستند که عدم شناخت و درمان به موقع آنها از سوی پدران، مادران، معلمان و مربیان، باعث تشدید و گسترش آنها می شود. در این بخش از یادداشت های مدرسه ای برای پدران و مادران، درصددیم، نمایه ای از مشکلات رفتاری متعددی را که ممکن است کودکان و نوجوانان با آنها مواجه شوند، به صورت فهرست ارائه دهیم. شناخت هر یک از این مشکلات، به مطالعه و کسب اطلاعاتی علمی و دقیق نیاز دارد و درمان هر ناهنجاری رفتاری نیز، به طور یقین و بدون مراجعه به مراکز رفتار درمانی و انجام مشاوره های کلینیکی امکانپذیر نیست. هر چند ممکن است که در بعضی موارد، صرفاً شناخت مشکل، به تغییر رفتار در والدین و مربیان منجر شود و همین تغییر رفتار، باعث کاهش یا از میان رفتن مشکل رفتاری در کودکان و نوجوانان شود.
گستره پراکندگی اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان در هفت گروه طبقه بندی شده اند که ممکن است، بسته به موقعیت سنی، خانوادگی، اجتماعی، جغرافیایی و موقعیت های دیگر، در کودکان و نوجوانان متفاوت، شدت و ضعف داشته باشند. بار دیگر، یادآوری این نکته ضروری است که همه اختلالات رفتاری که در این فهرست آمده اند، از درجه و اهمیت یکسانی برخوردار نیستند و ممکن است هر کودک و نوجوانی، در گذر از دوران کودکی و نوجوانی یکی از این اختلالات را از خود بروز داده باشد. در واقع، وقتی رفتارشناسان می گویند، بیش از ۷۰ درصد کودکان دچار مشکلات رفتاری هستند، منظور آنها اختلالات رفتاری بزرگ و کوچکی است که در این فهرست از آنها نام برده شده است.
گفتنی است، توجه به سن کودک و دانش آموزی که در حال مطالعه روی رفتار او هستیم و مراجعه به افراد متخصص یا کلینیک های مشاوره و روانشناسی در هر مورد خاص و نیز مشاوره و گفت وگوی اولیه با افراد صاحب نظر در مدرسه، همچون: مدیر، معاون، مشاور و مربی الزامی است.
مشکلات جسمی، روانی و رشد کودک
این نوع مشکلات رفتاری که در گستره وسیعی قرار می گیرند، در سه بخش قابل مشاهده هستند:
الف) اختلال حسی- حرکتی، شامل: اختلال در تلفظ، کم شنوایی، کم بینایی، اختلال در هماهنگی اعضا و اختلال عضلانی.
ب) اختلال در سیستم عصبی، شامل: فلج مغزی، فلج عضلانی و صرع.
ج) تغییر شکل جسمانی، شامل: بدشکلی عضوی، بدشکلی پوستی، کچلی، قطع عضو، چاقی مفرط، لاغری مفرط، گوژپشتی و نظایر آنها.
مشکلات تحصیلی
گروهی از روانشناسان، این قبیل مشکلات را در زمره اختلالات رفتاری به حساب نمی آورند، ولی به اعتقاد آموزشکاران، مشکلات تحصیلی، اگر چه ممکن است در ظاهر امری خیلی ساده به نظر برسند و حتی اصلاً مشکل تلقی نشوند، اما زمینه ساز اختلالات رفتاری حاد و شدیدی هستند که ممکن است در کودکان و نوجوانانی که به سنین بالاتر رسیده اند، بروز کنند. مشکلات تحصیلی به طور عام شامل این موارد هستند:
اختلال یادگیری در خواندن، اختلال یادگیری در نوشتن یا املا، اختلال یادگیری در حساب، افت تحصیلی، ترک تحصیل، ناتوانی در انجام تکالیف، تقلب در امتحانات، دیرآموزی، عقب ماندگی ذهنی، ضعف درسی، بی توجهی به درس و کلاس درس، اخراج از کلاس و مدرسه و موارد مشابه دیگر.
مشکلات روان رنجوری (نوروماتیک)
شاید بتوان این بخش از اختلالات را دقیقاً رفتاری دانست، ولی باید بپذیریم که بروز این مشکلات نیز، دفعتاً و آنی نیست و حاصل تجمعی از رفتارهای غلط والدین و مربیان و نیز رفتارهای اصلاح نشده خود کودکان و نوجوانان است که بعد از مدتی به شکلی حاد بروز پیدا می کنند. برای اصلاح این نوع اختلالات، شاید، فقط تغییر رفتار و برخوردهای مناسب از سوی والدین و مربیان و اطرافیان کافی نباشد و به بهره جویی از مشاوره کلینیکی، خدمات مؤسسات خاص مشاوره ای و روانشناختی نیز احتیاج باشد. این مشکلات، عموماً در اشکال زیر شناسایی شده اند:
اضطراب مفرط، ترس از مدرسه، اجتماع گریزی، اختلال اجتنابی، ترس های بیمارگونه، وسواس، افسردگی، خودکشی و اقدام به خودکشی، گوشه گیری و انزواطلبی، شکایت از دردهای جسمانی، خیالبافی، زودرنجی، بدبینی، خودبزرگ بینی، خودکم بینی، خودنمایی و انواع سایکوزها مانند اسکیزوفرنی.
مشکلات کرداری
اختلالاتی که در گستره چهارم مشکلات رفتاری دانش آموزان کودک و نوجوان طبقه بندی شده اند، مشکلات کرداری هستند. این اختلالات، بیشتر از آن که حاصل اخلاق و رفتار فردی کودک و نوجوان باشند، بازتاب رفتار والدین و مربیان آنها هستند. الگوبرداری و یا به عبارت دیگر، روی آوردن به کردار نادرست دیگران و مشاهده رفتارهای غلط بزرگسالان، می تواند در توسعه این اختلالات، نقش اساسی داشته باشد. کاهش مشکلات کرداری، قبل از آن که به مشاوره کلینیکی و آزمایش های روان شناسانه نیاز داشته باشند، به تصحیح کردار والدین و مربیان احتیاج دارند. توصیه می شود، والدینی که فرزندان آنها مشکلات کرداری دارند، کتابهای ویژه این اختلالات و سایر منابع آموزشی مرتبط با آنها را مطالعه کنند. مشکلات کرداری، عمدتاً موارد زیر را شامل می شوند:
دروغگویی، پرخاشگری در کلاس و در منزل، دزدی، فرار از مدرسه، لجبازی یا بی اعتنایی متقابل، اختلال در منش، اختلال در شخصیت، اختلال در دقت و تمرکز حواس، پوشش و آرایش نامناسب، فرار از منزل، تمارض، فحاشی، توهین به اولیای مدرسه، مبادله وسایل و اشیای مبتذل مانند: کتاب، مجله، نوار ویدئو، عکس و اسلاید، نوار صوتی، سی دی و...
مشکلات اخلاقی و جنسی
اختلالاتی که در این گستره قرار می گیرند نیز تربیتی هستند و بسیاری از آنها از الگوبرداری ناشی می شوند، ولی بعضی دیگر ریشه های عمیق تری دارند و توجه و بررسی جدی و شایسته تری را طلب می کنند. برخی از این اختلالات عبارتند از:
خودآرایی و پوشیدن لباس های جنس مخالف، همجنس خواهی، سوءاستفاده جنسی، استمنا، روابط غیراخلاقی با جنس مخالف، مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر، توزیع مواد مخدر، اعتیاد به سیگار، مصرف سایر مواد مخدر، چشم چرانی، ارتباط با محارم، نامه نگاری به جنس مخالف و مواردی مانند آنها.
مشکلات رفتاری و هیجانی دیگر
این اختلالات رفتاری از این جهت با اختلالات گستره سوم متفاوت هستند که در مورد آنها نیاز به بررسی های فردی بیشتر روی افرادی که به این اختلالات دچار هستند، احساس می شود. به عبارت دیگر، ممکن است عوامل بروز یک اختلال رفتاری و هیجانی معین در یک نوجوان، کردار بزرگسالان او باشد. ولی در نوجوانی دیگر، همین اختلال ناشی از محیط پرتنش دوستان، همسالان و یا مدرسه او باشد. در هر صورت، در شناسایی و درمان این مشکلات، مانند دیگر اختلالات، به بهره گیری از خدمات مشاوره ای روانشناسان و افراد مطلع نیاز داریم. عمده ترین مشکلات رفتاری و هیجانی عبارتند از: انگشت مکیدن، کثیف بودن، نامرتب بودن، ناخن جویدن، اختلال در خوردن(پرخوری، کم خوری)، بی اختیاری ادرار، بی اختیاری مدفوع، اختلالات خواب(پرخوابی، هراس در خواب، راه رفتن در خواب)، لالی انتخابی، تیک (حرکات غیرمعمول)، اختلالات خفیف مهارتی حرکتی، لکنت زبان، پرجنبشی، اختلالات شخصیتی و مواردی مانند آنها.
مشکلات خانوادگی
گسترده ترین اختلالاتی که در کودکان و نوجوانان دیده می شود، ناشی از مشکلات خانواده های آنان است. مشکلات خانوادگی، ممکن است در مرحله نخست، اختلال رفتاری به نظر نرسند، ولی می توانند منشأ و زمینه ساز بسیاری از اختلالاتی باشند که در شش گستره پیشین از آنها سخن گفتیم. شناسایی مشکلات خانوادگی، به این مناسبت که ریشه در خانواده دارند، عمدتاً جزو وظایف معلمان و مربیان دانش آموزان به حساب می آیند. بدیهی است، کودکانی که از آموزش مدرسه ای بی بهره اند، به خودی خود، از این نعمت اندک هم محروم خواهند بود.
مهمترین مشکلات خانوادگی قابل شناسایی را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:
چگونگی رابطه فرزند با خانواده (بی توجهی والدین به کودک یا حمایت افراطی از او)، تأمین مخارج خانواده توسط افرادی غیر از والدین (اقوام مادر، اقوام پدر و یا کسانی دیگر)، بی سرپرستی، سکونت کودک در محلی غیر از محل زندگی خانواده اصلی(خانواده مادر، خانواده پدر و سایرین)، بیماری های سخت افراد خانواده (پدر، مادر، خانواده پدر و دیگر نزدیکان)، فوت یا شهادت نزدیکان (پدر، مادر و سایرین)، عضویت در خانواده ۷ نفره به بالا، اختلافات فامیلی، اختلافات والدین، طلاق والدین، فساد اخلاقی افراد خانواده(پدر، مادر و سایرین)، بهره کشی از کودکان (توسط پدر، مادر یا سایرین)، اعتیاد اعضای خانواده به مواد مخدر و الکل(پدر، مادر، برادر و خواهر)، بیماریهای عصبی یا روانی اعضای خانواده(پدر، مادر، برادر و خواهر)، فقر مالی و سایر موارد مانند آن.

del.icio.us  digg  newsvine  furl  Y!  smarking  segnalo
netsoft

Strobe:

on

off

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید

لطفا با نظرات خود مارا یاری کنید





Powered by WebGozar